Welzijn en welbevinden, waar gaat dat in godsnaam over?

Welzijn en welbevinden gaat  over  je lekker in je vel voelen. Over het ervaren van flow, feel good, genot en goesting. 

Het wel of niet ervaren van welzijn en welbevinden is van grote invloed op het dagelijks gevoelsleven, het leervermogen, het prestatievermogen en op het dagelijks functioneren en de geestelijke gezondheid.

Willen we het beste uit onszelf, uit elkaar en uit het leven halen dan moeten we oog hebben voor dat welbevinden.

Redenen genoeg dus om als maatschappij, organisatie, bedrijf, school en mens in te zetten op welbevinden.

Dit zijn geen uitzonderingen. De cijfers zijn erg duidelijk. (Meer informatie op Geestelijk Gezond Vlaanderen)

  • Eén op drie Vlamingen krijgt vroeg of laat te maken met psychische problemen.
  • We hebben in Vlaanderen drie suïcides per dag.
  • De maatschappelijke agenda staat bol van thema’s rond eenzaamheid, verzuring, depressie, burn-out, stress, levensmoeheid en zinverlies.

Enerzijds is er een duidelijke noodzaak om het welzijn en welbevinden in onze maatschappij bij jong en oud te verhogen,  anderzijds ook veel nood aan structurele preventie. WaaW brengt daarom een gevarieerd aanbod voor kinderen, particulieren en bedrijven.

Waarom ervaren we soms geen welbevinden en welzijn?

Ons welbevinden en welzijn kunnen onder druk komen te staan omdat het leven ons geregeld uitdaagt en niet altijd tegemoetkomt aan onze noden en behoeftes.

Moeilijke life events zoals ziekte, scheiding, verlies, ongewenste veranderingen, ouderdom en financiële tegenslag maken het ons niet altijd gemakkelijk.

Ook ons verleden, onze emotionele bagage onze mindset en externe factoren kunnen onze draagkracht uitputten.

Eens uit evenwicht ontwikkelen mensen (tijdelijk) een individuele zorg- of hulpvraag die we gereflecteerd zien in fysieke en of psychische klachten, moeilijk hanteerbare gevoelens, maatschappelijk disfunctioneren, verminderd presteren, ziekte, uitval en relaties die onder druk komen te staan.

Dan is het sterk aangewezen de tijd te nemen om naar binnen te keren en het evenwicht te herstellen. Om terug in te zoemen op het hervinden van welzijn en welbevinden.

Geestelijke gezondheidszorg en welbevinden

De geestelijke gezondheidszorg richt zich traditioneel primair op het behandelen van psychische stoornissen. Dat lijkt ook logisch. Mensen met psychische stoornissen ervaren een grote lijdensdruk en worden in meer of mindere mate belemmerd in hun dagelijks functioneren. Toch begint het besef door te dringen dat geestelijke gezondheid meer is dan de afwezigheid van psychische stoornissen.

Geestelijke gezondheid is een staat van welbevinden waarin iemand zijn of haar eigen vaardigheden kan ontplooien en realiseren, kan omgaan met dagelijkse stressoren, productief en vruchtbaar kan werken, en in staat is om bij te dragen aan de maatschappij. (Wereldgezondheidsorganisatie, 2004)

Werken aan welbevinden en geestelijke gezondheid hebben dan ook alles met elkaar te maken. Werken aan welbevinden is de pro-actieve en preventieve geestelijke gezondheidszorg die ervoor kan zorgen dat er veel accurater gehandeld kan worden. Welbevinden richt zich ook tot de positieve geestelijke gezondheid van de universele mens en gaat daarmee voorbij aan het deficit model waarbij er een medisch ziektebeeld centraal staat.*

* Bron: Bohlmeijer, E., Lamers, S. & Schreurs, K. (2016). Welbevinden als uitkomst van acceptance and commitment therapy. Tijdschrift gedragstherapie, 49, 208-221

Meer weten over welzijn en welbevinden?

Welzijn en welbevinden worden opgedeeld in lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en welbevinden. Deze componenten worden soms ook verder verfijnd in materieel, lichamelijk, sociaal, cultureel, psychologisch en existentieel welbevinden.

Materieel welbevinden
Hier wordt vooral verwezen naar de mate waarin men tevreden is met de materiële realiteit die iemand heeft. Aspecten zoals woon- en leefomgeving, financiële standaard en dergelijke vallen hieronder. Vb Werk je graag op je werkplek? Kan je tot rust komen ? Heb je juiste meubilair? Ergonismisch aangepast? Lichtinval? Heb je een omgeving die je inspireert en bijdraag tot je welbevinden?

Lichamelijk welbevinden
Het lichamelijk welbevinden omvat enerzijds de lichamelijke gezondheid van een persoon, zoals de afwezigheid of controle van pijn en ziekte. Anderzijds heeft het ook te maken met de tevredenheid over het eigen lichaam en het accepteren van zijn uiterlijk.

Sociaal welbevinden
Sociaal welbevinden hangt samen met de mate van tevredenheid rond sociale contacten en relaties die men heeft. Ook de mate waarin men zicht aanvaard voelt binnen de context zijn hier van belang. (vb. de familie, het werk, de school, de omringende groep, de samenleving,…)

Cultureel welbevinden
Cultureel welbevinden moet hier in ruime zin gezien worden: zaken zoals taal, waarden en normen naast Cultuur met de grote C zoals kunst. Ook hoe men denkt over de actualiteit en de persoonlijke cultuurbeleving zoals het luisteren naar muziek en het lezen van een goed boek zijn vormen van cultureel welbevinden.

Psychisch welbevinden
Deze vorm van welbevinden omvat de positieve omgang van een persoon met ervaringen, emoties en herinneringen. Hoe tevreden is men met zichzelf, met het verleden en het heden? Hoe kijkt men naar de toekomst? Het psychisch welbevinden kan dus opgevat worden als de mate van tevredenheid over zichzelf en zijn leven.

Existentieel welbevinden
Grote levensvragen die gaan over het leven en de dood, over het universum en over religie worden hier geplaatst. Zingeving speelt hier een belangrijke rol. Identiteitscrisis, depressie, doelloosheid, en zinloosheid gaan vaak samen met suïcideverlangens terwijl het ervaren van de zinvolheid van het leven net een grote sterkte is bij het verhogen van iemands veerkracht.